Cảm nhận bài “Tự tình II”

Cảm nhận bài “Tự tình II”
Thích Theo dõi
Cảm nhận bài “Tự tình II”
Bình chọn
  • Cảm nhận bài “Tự tình II”
  • Tác giả: Trầm Mặc
  • Thể loại:
  • Nguồn: Vnkings.com
  • Rating: [K] Mọi độ tuổi đều đọc được
  • Tình trạng: Đã hoàn thành
  • Lượt xem: 142 · Số từ: 1078
  • Bình luận: 0 · Bình luận Facebook:
  • Lượt thích: 0

Đôi khi có những cảm xúc ta không thể diễn tả nên lời, nhất là khi ta chìm đắm trong nỗi cô đơn, trống trải. Bởi thế nên “bà chúa thơ nôm” Hồ Xuân Hương đã gửi gắm hết những nỗi niềm của mình vào thi ca. Để rồi từ đó tuyệt tác “tự tình II” được ra đời, gửi gắm những tâm tư của tác giả cho biết bao nhiêu những tâm hồn biết yêu, và muốn được yêu. Không gian cô quạnh hiện lên trong hai câu đầu bài thơ giúp bộc bạch nỗi lòng của tác giả:

“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn”

Giữa đêm khuya tĩnh mịch, tiếng trống canh dồn văng vẳng báo hiệu đêm dài đã sắp tàn mà lòng người còn thao thức. Tiếng trống canh từ xa vọng lại dồn dập, liên hồi làm cho lòng người càng thêm rối bời, trống trải. Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đã nhấn mạnh thêm sự rối bời, trống trải trong tâm trạng của người phụ nữ. Trong cơn bế tắc nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương đã phải cay đắng mà thốt lên:

“Trơ cái hồng nhan với nước non”

Hình ảnh “nước non” hiện lên gợi ra khoảnh không gian bao la, rộng lớn của xã hội. Còn người phụ nữ hay chính tác giả thì lại thật nhỏ bé, lạc lõng giữa dòng đời. Từ “trơ” đã cho ta thấy nỗi cô đơn, ngán ngẩm của tác giả trước thói đời éo le, bạc bẽo. Để rồi bà rẻ rúng, mỉa mai cái thói đời ấy bằng cụm từ “cái hồng nhan” những ngôn từ thật giản đơn nhưng lại chất chứa nỗi lòng của cả một kiếp người. Nghệ thuật đảo ngữ, hay lối ngắt nhịp 1/3/3 đã giúp nhận mạnh sự tủi thân, bẽ bàng của một kiếp người nhỏ bé.

Hai câu thơ là nỗi cô đơn, chán ngán của nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương đồng thời là sự mỉa mai của bà với số phận éo le của mình cũng như những người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Đêm dài trôi hoài chẳng dứt tác giả phải tìm đến hơi men để mong vơi sầu:

“Uống rượu hương đưa say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xé khuyết chưa tròn”

Người phụ nữ mượn hương rượu nồng mong rằng sẽ thoát được khỏi không gian vắng lặng, thoát khỏi nỗi chán chường nhưng cứ “say lại tình” không tài nào dứt khỏi nỗi sầu. Từ đó bà nhận ra cái vòng luẩn quẩn trong cuộc sống bế tắc. Hình ảnh “vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn” tựa như tấn bi kịch của số kiếp, khi mà thanh xuân, tuổi trẻ đã qua đi mà con đường tình duyên còn chưa toàn vẹn. Nghệ thuật đối với những từ ngữ “say, tỉnh” cùng “khuyết, tròn” đã nhấn mạnh thêm tâm trạng bế tắc, chán ngán, cay đắng của tác giả cho chính thân phận của mình.

Người phụ nữ luôn ý thức được thân phận nhỏ bé của trong xã hội cũ nhưng nào có mấy ai dám đứng lên thoát khỏi sự kìm kẹp của số kiếp? Mấy ai dám bộc bạch hết tâm trạng của mình? Hồ Xuân Hương đã thể hiện bà là một người có cá tính rất mạnh khi đã dám nói ra khát vọng cũng như tâm trạng của mình trong hai câu thơ luận:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn.”

Hình ảnh “rêu đá” gợi lên thân phận nhỏ bé của người phụ nữ trong xã hội cũ. Có lẽ nếu không có cá tính rất riêng cùng những cảm xúc chất chứa nơi trái tim của Hồ Xuân Hương thì rêu vẫn chỉ là rêu, đá vẫn mãi là đá cứ là đá mà thôi. Suốt đời, suốt kiếp lặng câm, mặc thân xác úa tàn. Hồ Xuân Hương đã thổi vào rêu, vào đá một sức sống thật mạnh liệt, thật căng tràn với nghệ thuật sử dụng động từ mạnh “đâm, xiên”. Từ đó với những nghệ thuât đảo ngữ, đảo thành phần trong câu hai câu thơ đã thể hiện sức sống, bản lĩnh đồng thời là tâm trạng phẫn uất của Hồ Xuân Hương trước số phận éo le, nghiệt ngã. Bà chẳng những lên tiếng thể hiện khát vọng của mình mà những ngôn từ của bà còn đại diện cho cả những người phụ nữ sống trong một thời đại bất công trong hai câu thơ.

Dù cho có cá tính, có mạnh mẽ nhưng Hồ Xuân Hương vẫn là người phụ nữ. Bà khát khao tình yêu đến yếu lòng. Những dòng thơ cuối cùng cũng là hồi kết cho mạch cảm xúc của tác giả:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tý con con”

Từ “xuân” là “mùa xuân” là “tuổi trẻ”, từ “lại” mang hai lớp nghĩa “lặp lại” hay “trở lại”. Nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương đã phát hiện ra quy luật của thời gian khi “mùa xuân” có thể quay trở lại nhưng “tuổi thanh xuân” thì không. Bao phủ cả câu thơ là tâm trạng chán ngán của tác giả khi lặng nhìn “thanh xuân” trôi qua uổng phí mà không thể níu giữ. Câu thơ cuối “mảnh tình san sẻ tý con con” với nghệ thuật tăng tiến đã nhấn mạnh thân phận nhỏ bé làm cho cảnh ngộ của người phụ nữ càng thêm éo le.

Hai câu kết lại một lần nữa là tiếng than chung, tiếng lòng của những người phụ nữ trong xã hội cũ.

Đúng như cái tên “tự tình”, tác phẩm “tự tình II” là những dòng bộc bạch tâm tư, tình cảm của thi sĩ Hồ Xuân Hương dành cho số phận của mình. Những dòng thơ đã lột tả chận thực tâm trạng người phụ nữ trước số kiếp éo le, chân thực làm đến độ làm cho lòng người day dứt. Thành công của một thi sĩ là khi có thể mang cảm xúc của bản thân chạm tới trái tim độc giả, Hồ Xuân Hương đã thành công vì bà chạm được tới trái tim của biết bao con người bất chấp những rào cản của không gian và thời gian. Bà thành công được như thế có lẽ bởi bà không chỉ viết nên những cảm xúc ích kỷ của cá nhân mà bà còn lên tiếng thay cho cả một thời đại.

Trầm Mặc

 

 

 

Bài cùng chuyên mục

Vnkings.com

Thành Viên

Thành viên online: Truy Nguyệt Nguyễn Thảo Thiên Ngọc Cổ Huyết Trang Đặng Nguyễn Thị Tuyết Trinh face non Lý Hỏa Diệm Duy Linh và 132 Khách

Thành Viên: 19552
|
Số Chủ Đề: 4023
|
Số Chương: 13199
|
Số Bình Luận: 25954
|
Thành Viên Mới: Duy Linh