Chương 9: Đi bắt dúi và tắc kè
Hai người cứ sống những tháng ngày như thế. Cùng làm lụng, cùng buồn, cùng vui với những người dân thôn bản. Thỉnh thoảng, anh Thủy lại dẫn Thanh và Quỳnh đi bắt thú trong rừng. Một lần, anh đưa Thanh và Quỳnh đi vào rừng đào con dúi, một loài thú nhỏ. Họ đi từ sáng sớm, hành trang mang theo là hai con dao đi rừng, một cho Thanh và một cho anh Thủy, túi đựng dúi, những bình nước uống và cả thức ăn. Thanh và Quỳnh hồ hởi lắm, Thanh thì đã đi rừng rồi nhưng anh chưa được đi đào dúi bao giờ, còn Quỳnh thì đối với cô những điều như thế luôn là mới lạ. Cô chưa biết hình thù con dúi nó như thế nào, và cô rất tò mò về điều đó nên nghĩ đến chuyến đi cô thích thú vô cùng. Họ lần theo con đường mòn nhỏ dẫn lên núi và đi vào rừng. Giờ đây, có dao phát rừng nên Thanh và Quỳnh đi rừng không còn khó khăn như trước nữa, nhất là khi gặp những đám cây leo và cây bụi. Con dao mà anh Thủy đưa cho Thanh, dài và sắc, ở phần trên hơi vát cong trông như con dao quắm của lính đánh thuê. Họ cứ thế đi sâu vào cánh rừng rậm, khi gặp những bụi cây vươn cành lá chằng chịt chắn ngang lối đi, anh Thủy là người đi trước mở đường lại dùng dao phát quang mở lối. Khi họ đi qua một đoạn dốc, anh Thủy cúi xuống nhìn dưới đất rồi chỉ cho Thanh và Quỳnh:
– Đây có vết chân hươu chạy qua này!
Thanh và Quỳnh cúi xuống nhìn, móng chân thú hằn lên đất mềm trông thấy rõ. Quỳnh thích thú vì cô chưa bao giờ được biết những điều hoang dã như thế này. Cô nhìn vết chân thú và nói với anh Thủy:
– Anh tinh mắt thật đấy!
– Anh là người bản thổ mà – anh Thủy đáp – đương nhiên là tinh mắt hơn bọn em rồi chứ!
Rồi họ đi tiếp theo một con dốc dẫn lên ngọn núi. Leo được một quãng, Quỳnh mệt quá, cô liền nói với hai người đàn ông:
– Chúng ta dừng lại đây, nghỉ một chút đi các anh, em muốn uống một chút nước cho lại sức.
Thanh và anh Thủy dừng lại, cùng nghỉ với Quỳnh. Anh Thủy lấy túi đựng đồ sau lưng xuống, lấy ra bình nước đưa cho Quỳnh. Thanh cũng uống một ngậm, và ngồi xuống sát cạnh Quỳnh trong khi anh Thủy ngồi ở bên kia, đối diện. Chỗ ba người ngồi nghỉ lại là một bãi cỏ với những cây cỏ mọc lún phún bám trên triền núi, xung quanh là những cây giang mọc rậm rịt. Ba người ngước nhìn ra quang cảnh bao la phía trước, những cánh rừng mênh mông trải rộng phía chân trời. Miền rừng núi kéo dài bất tận, tạo ra một không gian kỳ bí của muôn triệu cây, và vạn loài muông thú. Gần phía họ ngồi có một cây hoa, nở những bông màu trắng phơn phớt xanh, không có mùi thơm nhưng vẫn tạo cho Quỳnh một niềm yêu thích lạ. Trong khi Quỳnh đang mải mê nhìn ngắm cây hoa, thì Thanh và anh Thủy trò chuyện râm ran với nhau. Anh Thủy kể cho Thanh nghe những chuyến đi rừng ngày xưa của anh, anh kể cả chuyện người dân bản và anh đã từng săn hổ. Anh nói với Thanh:
– Ngày trước anh đã từng bắn hổ bằng súng săn đấy, anh còn nhớ kỷ niệm về chuyến săn hổ ấy. Mình bắn trúng nó rồi, thế mà nó không chết, chỉ bị thương thôi và nó còn chạy ra đến bãi đất rộng ven rừng. Thế là cả bản rủ nhau đi săn bắt con hổ ấy, cuối cùng cũng hạ được nó.
– Ái chà, anh còn đọ sức với hổ bằng cả súng săn nữa kia à – Thanh cười – bây giờ chắc ở đây không còn hổ nữa đâu anh nhỉ!
– Ừ, giờ hiếm rồi, chắc chỉ còn lại vài con lạc trong rừng sâu thôi. Hiện nay hổ là loài quý hiếm, cần được bảo vệ – anh Thủy nói.
– Em chỉ mới bắn tập trận trong quân đội thôi, em chưa bắn súng săn bao giờ, không biết súng ấy thế nào? – Thanh hỏi anh Thủy
Anh Thủy vừa đưa tay giương ra một cây súng giả trong không khí, mắt nheo nheo lại theo hướng về phía trước
– Súng săn ấy uy lực cũng không mạnh lắm nên mình cố gắng ngắm vào chỗ hiểm của hổ, nó chỉ bắn được đạn ra phát một thôi, nó không có cơ cấu chích nén khí nên không bắn liên thanh được.
Quỳnh ngồi nghe phì cười:
– Hai anh em đang nói chuyện gì đấy, sao lại súng với đạn ở đây, em nghe chẳng hiểu gì cả, sao các anh hồ hởi với những chuyện ấy thế
Hai người đàn ông cũng cười theo Quỳnh, và Thanh nói:
– Bọn anh là đàn ông con trai mà, còn em là con gái, chỉ là một người con gái bé xíu như bông hoa này mà thôi
Thanh vừa nói vừa chỉ bông hoa cỏ, và cười trìu mến vô cùng. Trong tất cả lời nói vui đó có chứa đựng một cử chỉ âu yếm ngọt ngào, nó giống y như là một lời mắng yêu, nói em chỉ là một bông hoa cỏ nhỏ xíu nhưng thực ra em là cả bầu trời, cả mặt đất, cả thế giới của anh. Ánh mắt, nụ cười của Thanh làm Quỳnh cảm nhận được và cô cũng giận yêu lại Thanh. Cô nũng nịu khuôn mặt và nói:
– Ừ đấy, em chỉ là một người con gái, thì sao?
– Thì đáng yêu chứ sao – Thanh cười, một nụ cười sâu làm anh thấy vui và dễ chịu trong lòng biết bao
Anh Thủy cũng nhìn hai đứa bật cười:
– Hai đứa đã mấy chục tuổi đầu rồi mà còn như trẻ con ấy!
Họ cùng cười với nhau, làm cho khu rừng hoang vắng ấy như thêm phần sức sống. Ngồi nghỉ một lúc lâu, ba người lại đứng lên đi tiếp trong cuộc truy tìm và đào dúi. Họ cứ đi vào sâu trong rừng, những bụi cây giang dày đặc hai bên lối đi. Thi thoảng họ lại gặp những cây gỗ lớn, mọc cao vời vợi và thân có vòng ôm của tám, chín người. Dưới chân họ, đất ẩm, lá cây, và côn trùng hòa quyện vào nhau. Đi đến một đoạn, qua một khoảng không gian rộng bên cạnh đường đi của ba người có một cái cây nhỏ, ở trong hốc giữa thân cây tự dưng vang lên tiếng kêu của một con tắc kè. Anh Thủy quay sang nói với hai người bạn:
– Ồ, có con tắc kè ở đây hai em ạ!
Quỳnh vui lên thích thú:
– A, có tắc kè à anh, thích thật đấy!
Anh Thủy bảo:
– Để anh bắt lấy con tắc kè này cho hai em.
Rồi anh cùng Thanh bước lại gần cái cây nhìn xem nơi trú ẩn của con vật đó. Cái cây nhỏ cũng cao gấp đôi chiều cao của anh và Thanh. Giữa thân cây có một cái hốc nhỏ, con tắc kè ở trong đó.
– Làm sao cho nó ra được hả anh? – Thanh hỏi.
– Để anh nghĩ cách xem đã – anh Thủy đáp.
– Hay là mình đốt lửa vào trong hốc cây để lấy khói buộc nó phải chui ra? – Thanh nói
Anh Thủy bảo:
– Không được đâu, để anh lấy dao đi rừng này chặt đôi cái cây xuống để mà bắt nó mới được.
Rồi anh Thủy bước trèo lên gốc cây, chân đặt trên một cái ụ nhô ra rồi rướn người đưa dao chặt phần trên của cây, nơi có con tắc kè trú ở trong cho phần thân cây đó rơi xuống. Anh chặt rất mạnh, những nhát dao liên tiếp dồn xuống thân cây, nhưng cái cây này rất cứng mà con dao này lại không phải một con dao chặt củi, nó chỉ là một con dao đi rừng để phát cây bụi. Hai người trẻ đứng nhìn anh Thủy bám trên thân cây. Đang chặt giữa chừng anh Thủy quay sang nói chuyện vui với Thanh, thế là anh mất tập trung và con dao phát trượt, sượt một cái qua bàn tay phía dưới. Anh Thủy nhảy xuống, ôm bàn tay và nói:
– Dao sượt qua tay rồi.
Thanh và Quỳnh bước lại gần lo lắng, Quỳnh hỏi:
– Có nghiêm trọng lắm không anh? Chết rồi, tay anh ra nhiều máu như thế cơ mà, làm sao bây giờ?
Bàn tay anh Thủy máu ra khá nhiều. Anh đi đi, lại lại quanh mấy bụi cây rậm gần đó, rồi ngắt một nhúm lá cây rừng, cho vào miệng nhai, đến khi nhuyễn ra anh lấy bã của chúng đắp vào vết thương trên tay và bảo Thanh:
– Em lấy dao cắt cái vạt áo anh ra để làm mảnh vải buộc vào vết thương.
Thanh làm theo, rồi đưa mảnh vải cho anh Thủy. Anh Thủy quấn mảnh vải qua tay chận lên bã lá cây, buộc lại rồi nói:
– Không sao đâu, chỉ là một vết thương nhẹ thôi mà, chúng ta cứ tiếp tục bắt con vật trong hốc cây đó
– Để em trèo lên chặt cho anh – Thanh bảo
– Ừ, cũng được– anh Thủy đáp – Nhưng không chặt gãy cây này được đâu, chỉ cần chặt cho hằn sâu vào một nửa, có khấc là được rồi. Để anh chặt cây giang làm thành một cái thòng lọng anh em mình kéo đổ cái cây kia xuống.
Rồi hai người bắt tay vào việc. Thanh thì trèo lên chặt cây nơi con tắc kè trú ngụ. Anh Thủy bước lại gần bụi giang, ngước nhìn lên cao rồi chọn một cây giang rất cao và chặt vào gốc. Cây giang đổ xuống, nó rất dài và nằm rạp vào đám cây bụi. Anh Thủy lấy dao chẻ tách phần đầu của cây giang, đập giập chúng và buộc vào nhau tạo thành một cái thòng lọng. Quỳnh đứng bên cạnh chăm chú ngắm nhìn. Xong rồi, anh Thủy bước lại phía Thanh, nhìn thân cây gỗ và bảo:
– Em chặt như thế được rồi đấy, xuống đây hai anh em mình dùng sức kéo cái cây này.
Thanh nhảy xuống, bước lại phía anh Thủy. Hai người giơ cái thòng lọng làm từ cây giang lên cao, cho nó ngoặc vào ngọn cây kia. Rồi hai anh em dùng hết sức lực, cùng nhau kéo mạnh cái cây ấy về phía mình. Chỉ một chốc, cái cây ấy đã đổ xuống. Anh Thủy nhìn rất nhanh và bảo:
– Con tắc kè đó nhảy ra mất rồi!
Và anh chạy nhanh đến chỗ cây đổ, ngắm nhìn và vạch đám cây bụi xung quanh. Thanh cũng lại gần và giúp anh Thủy kiếm tìm chung quanh đó. Rồi bỗng nhiên anh Thủy chộp tay xuống và nói:
– Đây rồi!
Con tắc kè chưa chạy xa được, nó còn nằm im một chỗ gần gốc cây. Anh Thủy bắt được nó rồi, liền chặt một ống thanh giang. Anh chẻ dọc ở giữa ống giang để cho con vật thở, rồi anh đưa con tắc kè vào trú ngụ trong ấy và dùng nút lá cây úp lại. Quỳnh ngắm nhìn con vật trong ống giang, cái khe anh Thủy xẻ dọc trên ống có thể cho ta nhìn thấy con vật đang im lìm an phận như thế nào. Cái chân nó nhô ra chút ít, thấy cả những vết tròn màu da cam nổi lên. Nhưng cô vẫn thấy hơi sợ con vật ấy, trông nó hơi ghê gớm và hơi dữ, nên khi anh Thủy cho cô cầm giữ lấy con vật để tiếp tục cuộc hành trình, thì cô không nhận và để cho Thanh cầm. Rồi ba người lại tiếp tục đi tìm những chiếc hang nhỏ, những chiếc hang ẩn sâu trong lòng đất là nơi ẩn cư của loài dúi.
Đang đi, chợt anh Thủy cúi xuống đất, tay anh phủi phủi đám lá cây rụng, rồi quay lên nói với hai người bạn trẻ:
– Thấy hang dúi rồi các em ạ. Đây là cái hốc mà dúi đào này!
– Đâu anh?– Thanh thốt lên và cũng cúi xuống nhìn cái hốc nhỏ.
Quỳnh cũng ngồi xuống nhìn theo hai anh. Thế rồi anh Thủy quay sang nói với Thanh:
– Để anh đào cho, em cứ đứng nghỉ ngơi đi, khi nào cần giúp anh sẽ nhờ.
– Vâng, nếu anh đào mà mệt quá thì cứ bảo em phụ giúp – Thanh đáp
Rồi anh Thủy dùng dao hì hụi đào theo lỗ sâu. Anh cứ đào, đào mãi, hai người bạn trẻ đứng ở hai bên ngắm nhìn chờ đợi trong sự hứng khởi, vì họ chưa bao giờ được bắt loài thú hoang dã như thế này. Quỳnh hồi hộp, cô cầu mong cho anh Thủy bắt được con dúi, để cô thấy nó một lần. Anh Thủy vừa dùng dao đào vừa dùng tay bới đất. Vì một tay anh đau nên anh chỉ đào bằng một tay còn lại thôi. Vậy mà anh khỏe thật, dù chỉ đào bằng một tay nhưng anh vẫn làm được. Cứ đào xong một hốc, anh lại lấy tay mình cúi người thọc sâu vào trong lòng đất để kéo con dúi ra, nhưng vẫn không thấy nó đâu cả. Cứ mỗi lần như thế Quỳnh với Thanh lại thấy hồi hộp và khấp khởi. Sau mỗi lần ấy, anh Thủy lại quan sát xem đường đi của các hốc trong hang dúi là như thế nào, để mở đường đào tiếp. Anh đào ngang đào dọc, tìm đường vào nơi con dúi ẩn nấp. Anh đào lâu lắm, và Quỳnh sốt ruột nên đôi lúc cô nghĩ, có lẽ anh Thủy sẽ không bắt được và mình không được thấy con dúi rồi. Thế nhưng, đột nhiên trong lúc cô đang lơ đãng ngước nhìn những bụi giang chung quanh, thì anh Thủy đã lôi được con dúi ra và giơ lên:
– Anh bắt được nó rồi này!
Quỳnh và Thanh vui lắm, lại gần ngắm nhìn con dúi. Nó trông hơi giống con chuột nhưng rất mập mạp và thở phì phì. Quỳnh lấy tay chạm nhẹ, sờ vào mình con dúi và thấy thật là mềm mại. Anh Thủy lấy cán dao khe vào hai cái răng cửa của con dúi, cho nó gãy và máu chảy ra từ miệng con vật. Quỳnh thấy vậy, tâm hồn yếu đuối và nhạy cảm của cô run lên, cô thảng thốt nói:
– Sao anh lại tàn nhẫn như vậy?
Anh Thủy cười: “Cái răng nó rất sắc, nếu không khe gãy đi để lại nguy hiểm lắm. Nó có thể tấn công rất dã man.
Lúc này, khi Quỳnh hiểu ra mối nguy hiểm của những chiếc răng dúi, Quỳnh thấy nó không còn đáng yêu như lúc đầu nữa. Trong cuộc hành trình của ba người hôm ấy, họ đã tìm được nhiều hang dúi và bắt được bốn con tất cả. Đến những hang dúi tiếp theo, vì Thanh cũng đã quan sát lần đầu anh Thủy đào dúi và hiểu được phần nào, nên Thanh cũng trực tiếp tham gia đào chứ không đứng ngoài nữa. Ba người đi mãi đến chiều tối, khi ánh nắng trôi qua không gian để rời đi nơi khác, núi rừng dịu dần trong màu tối thì họ mới trở về bản.
